الحمدللہ ! آج حدیث مبارک کی دو نئی کتب مسند أبي يعلى الموصلي اور المعجم الأوسط اردو عربی سرچ سہولت کے ساتھ پیش کر دی گئی ہے۔
صحيح البخاري
Sahih Bukhari
كتاب التوحيد
Kitab: Allah ki tawheed, us ki zaat aur sifat ke bayan mein
باب قول الله تعالى: {بل هو قرآن مجيد فى لوح محفوظ} :
Allah Taala ka (Surat Al-Burooj mein) farmaan "balkeh woh azeem Quran hai jo Lauh Mahfooz mein hai".
Hadith Number: Q7553
{والطور وكتاب مسطور}. قال قتادة: مكتوب يسطرون يخطون في ام الكتاب جملة الكتاب واصله ما يلفظ ما يتكلم من شيء إلا كتب عليه، وقال ابن عباس: يكتب الخير والشر يحرفون يزيلون وليس احد يزيل لفظ كتاب من كتب الله عز وجل ولكنهم يحرفونه يتاولونه على غير تاويله دراستهم تلاوتهم واعية حافظة وتعيها تحفظها، واوحي إلي هذا القرآن لانذركم به يعني اهل مكة ومن بلغ هذا القرآن فهو له نذير.
Aur (Surah al-Toor mein) farmaya «wat-toori wa kitaabim-mastoorin» ”Aur Toor pahar ki qasam aur kitab ki qasam jo mastoor hai .“ Qatadah ne kaha «mastoorun» ke maani likhi gayi aur isi se hai «yasturoona» yani likhte hain . «fee um-mil-kitaabi» yani majmooi asl kitab mein , yeh jo Surah Qaaf mein farmaya «maa yal-fizhhu min qaulin» is ka maani yeh hai ke jo baat woh munh se nikaalta hai is ke naama e aamal mein likh di jaati hai aur Ibn Abbas raziAllahu anhuma ne kaha naiki aur badi yeh farishta likhta hai . «yuhar-rifoona» lafzhon ko apne thikanon se hata dete hain kyunke Allah ki kitab mein se koi lafzh bilkul nikaal daalna yeh kisi se nahi ho sakta magar is mein tahreef karte hain yani aise maani bayan karte hain jo is ke asli maani nahi hain . «wa in kin-naa an diraasatihime» mein «diraasatin» se tilawat murad hai . «waa-iyatun» jo Surah al-Haaq-qah mein hai yaad rakhne wala . «wa ta-iyahaa» yani yaad rakkhe aur yeh jo (Surah Yusuf mein hai) «wa oohiya ilay-ya haazhal-quraanu li-unzhirakum bi-hee» mein «kum» se khitab Makkah walon ko hai «wa mam-balagha» se doosre tamam jahan ke log in sab ko yeh Quran darane wala hai .
تخریج الحدیث:
Hadith Number: 7553
وقال لي خليفة بن خياط، حدثنا معتمر، سمعت ابي، عن قتادة، عن ابي رافع، عن ابي هريرة، عن النبي صلى الله عليه وسلم، قال:" لما قضى الله الخلق كتب كتابا عنده غلبت، او قال: سبقت رحمتي غضبي فهو عنده فوق العرش".
Imam Bukhari rahmahullah ne kaha mujh se Khaleefa bin Khay-yaat ne bayan kiya . Hamase Mutamir ne bayan kiya , kaha main ne apne walid Sulayman se suna , unhon ne Qatadah se , unhon ne Abu Rafi se , unhon ne Abu Hurairah razi Allahu anhuse , unhon ne Nabi Karim salla Allahu alaihi wasallam se , Aap salla Allahu alaihi wasallam ne farmaya ”Allah Ta'ala jab khalqat ka paida karna thehra chuka (ya jab khalqat paida kar chuka) to us ne arsh ke oopar apne paas ek kitab likh kar rakkhi is mein yun hai meri rahmat merey ghusse par ghalib hai ya merey ghusse se aage barh chuki hai .“
تخریج الحدیث:
حكم: أحاديث صحيح البخاريّ كلّها صحيحة
Hadith Narrators:
Famous Name | Rank | Ahadith |
|---|---|---|
| أبو هريرة الدوسي | صحابي | |
| نفيع بن رافع المدني، أبو رافع | ثقة | |
| قتادة بن دعامة السدوسي، أبو الخطاب | ثقة ثبت مشهور بالتدليس | |
| سليمان بن طرخان التيمي، أبو المعتمر | ثقة | |
| معتمر بن سليمان التيمي، أبو محمد | ثقة | |
| خليفة بن خياط العصفري، أبو عمرو | صدوق حسن الحديث |
Referencing of the Hadith:
Book Name | Number | Short Arabic Text |
|---|---|---|
صحيح البخاري |
7422
| الله لما قضى الخلق كتب عنده فوق عرشه إن رحمتي سبقت غضبي |
صحيح البخاري |
3194
| لما قضى الله الخلق كتب في كتابه فهو عنده فوق العرش إن رحمتي غلبت غضبي |
صحيح البخاري |
7453
| لما قضى الله الخلق كتب عنده فوق عرشه إن رحمتي سبقت غضبي |
صحيح البخاري |
7554
| الله كتب كتابا قبل أن يخلق الخلق إن رحمتي سبقت غضبي فهو مكتوب عنده فوق العرش |
صحيح البخاري |
7553
| لما قضى الله الخلق كتب كتابا عنده غلبت أو قال سبقت رحمتي غضبي فهو عنده فوق العرش |
صحيح البخاري |
7404
| لما خلق الله الخلق كتب في كتابه وهو يكتب على نفسه وهو وضع عنده على العرش إن رحمتي تغلب غضبي |
صحيح مسلم | 6971 | لما قضى الله الخلق كتب في كتابه على نفسه فهو موضوع عنده إن رحمتي تغلب غضبي |
صحيح مسلم | 6969 | لما خلق الله الخلق كتب في كتابه فهو عنده فوق العرش إن رحمتي تغلب غضبي |
صحيح مسلم | 6970 | سبقت رحمتي غضبي |
جامع الترمذي | 3543 | الله حين خلق الخلق كتب بيده على نفسه إن رحمتي تغلب غضبي |
سنن ابن ماجه | 4295 | الله لما خلق الخلق كتب بيده على نفسه إن رحمتي تغلب غضبي |
سنن ابن ماجه | 189 | كتب ربكم على نفسه بيده قبل أن يخلق الخلق رحمتي سبقت غضبي |
صحيفة همام بن منبه | 15 | لما قضى الله الخلق كتب كتابا فهو عنده فوق العرش إن رحمتي سبقت غضبي |
مسندالحميدي | 1160 |